Vandaag zien gezinnen en ondernemers hun bouwplannen in het water vallen omdat deze door verwarrende en vage regels afgekeurd of in beroep vernietigd worden op basis van adviezen van ambtenaren die nochtans niet-bindend zouden mogen zijn. Daarom nam Vlaams parlementslid Lydia Peeters (Anders.) samen met parlementslid Marianne Verhaert het initiatief voor een voorstel van decreet om de wirwar aan onbedoeld bindende adviezen in vergunningsprocedures aan te pakken. Hoewel de Gemengde Commissie Vergunningen in haar eindrapport al adviseerde om dit systeem te hervormen, blijft de Vlaamse Regering talmen met het nodige wetgevende werk.
“Vlaamse gezinnen die dromen van een eigen plek en ondernemers die hun bedrijf willen uitbreiden kunnen niet blijven wachten. Maak van adviezen nu weer gewoon adviezen.”
De droom van een eigen woning wordt voor steeds meer Vlamingen een onbereikbare illusie. Je bedrijf uitbreiden is eveneens een zware beproeving. Wie wil bouwen of verbouwen, botst niet alleen op hoge kosten, maar vooral op een ondoordringbaar moeras van regels en richtlijnen. Het huidige systeem is verworden tot een bureaucratisch kluwen waarin de overheid burgers en ondernemers eerder afremt dan ondersteunt in hun ambities. Dat heeft niet alleen met de dwingende regels te maken maar ook met richtlijnen en adviezen die daarover gegeven worden.
Door een vage bepaling in de huidige regelgeving krijgen adviezen van administraties en ambtenaren vaak een dwingend karakter, zelfs wanneer ze nooit zo bedoeld waren. Bij beroepsprocedures is één negatief advies vaak voldoende voor een vernietiging over de hele lijn. Dat terwijl niet elke situatie even helder is en er ook andere belangen kunnen spelen. Adviesinstanties hebben dus niet altijd gelijk. Evenmin hebben ze een vetorecht dat alles overstijgt. Dat is nochtans wel de praktijk. Richtlijnen en 'soft law' worden zo de facto nieuwe wetten die projecten onmogelijk en bouwgronden waardeloos maken. Dit zorgt voor een enorme onzekerheid bij bouwers en drijft de kosten onnodig op.
De Gemengde Commissie Vergunningen bevestigde deze problematiek in haar eindrapport en stelde in een van haar adviezen zwart-op-wit voor om de adviesverlening grondig te hervormen. De commissie adviseert om adviezen hun oorspronkelijke, niet-bindende karakter terug te geven, zodat de vergunningverlener zelf de knoop kan doorhakken op basis van het algemeen belang. Ondanks die duidelijke analyse en de dringende nood aan meer woningen, blijft de Vlaamse Regering van N-VA, CD&V en Vooruit al twee jaar rondjes draaien en ligt er nog steeds geen wetgevend werk.
Omdat oppositiepartij Anders. niet wil wachten op de trage besluitvorming van de regering, verdedigen Lydia Peeters en Marianne Verhaert vandaag zelf een concreet voorstel van decreet. Adviezen moeten weer gewoon adviezen zijn: input voor een beslissing, geen veto. Het voorstel schrapt daarom de artikelen die de huidige verwarring veroorzaken en verduidelijkt dat het weigeren van een vergunning alleen nodig is waar de wet dat expliciet vereist.
Ons standpunt is duidelijk, aldus Lydia Peeters: “Het is tijd dat de politiek stopt met dromen te blokkeren door een overdaad aan adviezen. Terwijl de regering aanbevelingen stof laat vangen, blijven gezinnen en ondernemers in de kou staan door een verstikkende administratie en adviezen. Voor Anders. is dit onaanvaardbaar: wij kiezen voor een overheid die de baan vrijmaakt voor wie wil ondernemen en bouwen. Zo herstellen we de rechtszekerheid en geven we de Vlaming weer de ruimte om te bouwen.”
Voorstel van decreet 707 (2025-2026) nr.1 | Vlaams Parlement
Delen op
