Het Grondwettelijk Hof vernietigde op 18 september 2025 het zgn. Spoeddecreet uit 2024 dat gemeenten en provincies toeliet hun eigen projecten te vergunnen bij dossiers waarvoor een MER-screening vereist is. Deze Vlaamse regelgeving zou strijdig zijn met de Europese MER-richtlijn. “Dit arrest komt niet uit de lucht vallen”, aldus Lydia Peeters die de minister hierover al enkele vragen stelde. “Sinds het Wasserij-arrest van 2022, dat ook nog eens bevestigd werd door het arrest van het Hof van Justitie in mei jl., wist Vlaanderen dat dit probleem er zat aan te komen.”

Het arrest heeft verregaande gevolgen. Gemeenten kunnen hun eigen dossiers, bijvoorbeeld voor de bouw van scholen, sporthallen, zwembaden, cultuurcentra en sociale woonprojecten, voorlopig niet meer indienen. 300 gemeentelijke dossiers zijn mogelijk geïmpacteerd door dit arrest. Maar ook bestaande vergunningen zijn plots aanvechtbaar, wat de rechtszekerheid ondermijnt en de bouwsector opzadelt met nog meer vertragingen en onzekerheid. Lokale besturen spreken van een regelrechte stilstand van cruciale investeringen.

De Vlaamse Regering vroeg het Hof vergeefs om een overgangstermijn tot 2026 te voorzien. Er is nu dus geen algemene regeling die de lopende dossiers beschermt. Enkel de Raad voor Vergunningsbetwistingen kan in individuele zaken rechtsgevolgen behouden. 
Gemeenten en provincies zitten daardoor met een acuut probleem: zonder snelle decretale oplossing dreigt de bouw van maatschappelijk noodzakelijke infrastructuur volledig te verlammen.

Maar voor de minister was er in eerste instantie geen urgentie. In juni wees Lydia Peeters via een schriftelijke vraag de minister er op dat de Vlaamse regelgeving in strijd is met artikel 9bis van de Europese MER-richtlijn, dit naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie in mei hierover. Voorbije vrijdag - en dus meer dan een week na het arrest van het Grondwettelijk Hof - kreeg ze volgend verrassend antwoord van de minister: “Zolang er geen uitspraak is door het Grondwettelijk Hof en de regelgeving van toepassing is, lijkt een correcte toepassing van de vigerende regelgeving het meeste rechtszekerheid te bieden. Er moeten dan ook geen bijkomende maatregelen genomen worden.”

“Het Spoeddecreet heeft gefaald waardoor gemeenten terechtkomen in een juridisch vacuüm voor hun eigen projecten. Deze problematiek hangt al sinds 2022 boven ons hoofd. Door de afwachtende houding is er kostbare tijd verloren. Zo had de administratie sinds de uitspraak van het Hof van Justitie in mei al het nodige voorbereidende werk kunnen doen voor een reparatiedecreet”, zo luidt het bij Lydia Peeters. 

In de commissie riep ze de minister gisteren dan ook op om alles op alles te zetten om snel te remediëren en te zorgen voor een juridisch robuust kader zodat gemeentelijke projecten snel groen licht krijgen. “De meest rechtszekere oplossing is voor de minister het overhevelen van de dossiers naar de hogere bevoegdheidsniveaus zoals de provincie, maar ook hier moeten we er zeker van zijn dat deze oplossing juridisch steekhoudt en ook standhoudt.”

Het volledige verslag van de vraag om uitleg in de commissie kan je raadplegen via: Vraag om uitleg 68 (2025-2026) | Vlaams Parlement