Een recent arrest van het Hof van Cassatie (7 oktober 2025) stelt dat schutterijen voortaan hun munitie niet meer zelf mogen herladen, tenzij ze beschikken over een vergunning voor een springstoffenfabriek. Deze interpretatie is compleet onhaalbaar en vormt een rechtstreekse bedreiging voor het voortbestaan van de schutterijen, een traditie die eeuwen teruggaat. Stof voor debat dus gisteren in de commissie Leefmilieu in het Vlaams Parlement. 

“De buksen worden al generaties lang zorgvuldig en veilig herladen door ervaren leden”, zegt Vlaams volksvertegenwoordiger en voorzitter van de commissie Lydia Peeters (Open Vld). “Schutterijen zijn geen springstoffabrieken. Het zijn lokale verenigingen die onze tradities in leven houden en mensen verbinden. We moeten dit erfgoed koesteren in plaats van het onmogelijk te maken. Behoud van tradities vraagt gezond verstand.”

Schuttersgilden ontstonden eeuwen geleden om in te staan voor de veiligheid van plaatselijke bevolking. Vandaag spelen ze vooral een belangrijke rol in het verenigingsleven, met een sterke traditie in Limburg – ook in Dilsen-Stokkem. Het Historisch Schutterswezen is ook officieel erkend als immaterieel erfgoed in Vlaanderen.

Bijsturing federaal Springstoffenbesluit

Maar door het cassatie-arrest valt het herladen van munitie voor eigen gebruik nu onder het Stikstoffenbesluit van 1958, dat gericht is op het verwerken van springstoffen. Dat creëert een juridische situatie die totaal niet afgestemd is op de realiteit van schutterijen. 

Peeters is tevreden dat minister Brouns al contact had met federaal minister Clarinval om het KB Springstoffen aan te passen. Het is cruciaal dat er specifieke bepalingen komen die schutterijen expliciet uitsluiten van het strenge regime dat bedoeld is voor echte springstoffenverwerking. De huidige regelgeving past niet bij de manier waarop schutterijen werken. Ze vallen tussen de mazen van het net, en daardoor dreigt een eeuwenoude traditie te verdwijnen.

Aanpassing VLAREM

Maar daarnaast vraagt ze ook een aanpassing van de VLAREM regelgeving (Vlaams Reglement betreffende de Milieuvergunning), zodat de vergunningen voor schutterijen voortaan onder klasse 2 vallen en dus door gemeenten kunnen worden afgeleverd. 

Vandaag moeten schutterijen immers een klasse 1-omgevingsvergunning hebben onder VLAREM – dezelfde categorie als grote bedrijven – inclusief strenge sectorale voorwaarden, zoals het gebruik van een kogelvanger bij het buksschieten. Maar in de VLAREM-rubrieken voor springstoffen ontbreekt een specifieke onderverdeling voor schutterijen, waardoor geen haalbare of realistische voorwaarden bestaan voor deze erfgoedpraktijk.

“Schutterijen zijn lokale verenigingen. Het is logisch dat ook hun vergunning lokaal wordt behandeld. Door hen naar klasse 2 over te brengen kunnen gemeenten sneller schakelen, en krijgen schutterijen eindelijk een werkbaar kader. Dat zou meteen al veel problemen oplossen – zeker voor schutterijen die vandaag nog geen vergunning of kogelvanger hebben. We moeten onze tradities beschermen met gezond verstand. Veiligheid staat voorop, maar regels moeten passen bij de realiteit. Het is onaanvaardbaar als een eeuwenoude, erkende erfgoedpraktijk verdwijnt door ontoepasbare wetgeving”, aldus Lydia Peeters.

Ze roept de Vlaamse en federale regering dan ook op om snel en doortastend te handelen.

Het volledige verslag van het debat in de commissie vind je via: Commissie voor Leefmilieu, Natuur en Ruimtelijke Ordening dinsdag 2 december 2025, 13.30 uur | Vlaams Parlement