Vlaams Parlementslid Lydia Peeters (Anders.) vraagt duidelijkheid aan minister Jo Brouns over de vrijgave van woonreservegebieden. Vlaanderen kampt met een steeds grotere woningnood, terwijl duizenden hectares grond die ooit bestemd zijn om te bouwen vandaag juridisch vastzitten onder de zogenaamde “stolp”. Volgens Peeters staat dat haaks op de bouwambities die de Vlaamse regering naar voren schuift. “De minister verwijst naar plannen en werkgroepen, maar op het terrein verandert er niets. Terwijl de woningnood groeit, blijft potentiële bouwgrond vastzitten onder een stolp.”
Vlaanderen zal de komende decennia honderdduizenden extra woningen nodig hebben. Het vrijgeven van goed gelegen woonreservegebieden is cruciaal om de groeiende vraag naar woningen op te vangen en betaalbaar wonen mogelijk te houden. Toch blijven veel potentieel geschikte bouwgronden vandaag geblokkeerd. Van de circa 29.290 hectare woonreservegebied die in 2001 werd ingetekend, was in oktober 2025 ongeveer 12.641 hectare – of 43% – gestolpt. Ook driekwart van het patrimonium van woonmaatschappijen bevindt zich in woonreservegebied. Zolang die gebieden onder de stolp blijven, kunnen ook zij hun rol in het realiseren van nieuwe woningen amper opnemen.
In theorie kunnen gestolpte gebieden via een vrijgavebesluit door de gemeenteraad geactiveerd worden. In de praktijk blijkt dat instrument nauwelijks te werken. Sinds de invoering van het vrijgavebesluit zijn er tot vandaag amper vier gebieden effectief vrijgegeven.
Volgens Lydia Peeters toont dit aan dat het huidige systeem niet werkt en dringend moet worden hervormd. Vlaanderen heeft nood aan een vlottere opheffing van de stolp en een eenvoudiger en werkbaar vrijgavebesluit, zodat lokale besturen en ontwikkelaars effectief aan de slag kunnen.
Onze ruimte is schaars, en daar moeten we verstandig mee omgaan. Slimmer - en dichter en hoger - bouwen in bestaande kernen is belangrijk, maar dat mag geen excuus worden om bouwen in buitengebieden onmogelijk te maken.
De bouwshift is een noodzakelijke ambitie, maar zonder realistische en rechtszekere toepassing dreigt ze vooral onzekerheid te creëren. De minister stelt dat lokale besturen het best geplaatst zijn om te beslissen waar woningen kunnen komen. In de praktijk zien we echter het tegenovergestelde: Vlaanderen bepaalt steeds vaker via kaarten en plannen vanuit haar ivoren toren waar wel en niet gebouwd mag worden. Als de Vlaamse regering die koers blijft aanhouden, creëren we vooral schaarste.
Lydia Peeters: “De minister herhaalde al meermaals dat er voldoende ruimte is om woningen te bouwen, maar tegelijk worden woongebieden herbestemd naar open ruimte en blijven woonreservegebieden onder de stolp. Dan is het maar de vraag waar al die woningen zullen komen. Vlaanderen heeft nood aan minder blokkeringen en meer realisaties. Maak woonreservegebieden eindelijk bouwklaar en geef lokale besturen opnieuw de ruimte om woningen te realiseren waar dat logisch en nodig is.”
Het volledige verslag van de vraag van Lydia Peeters kan je raadplegen via: Commissie voor Leefmilieu, Natuur en Ruimtelijke Ordening donderdag 12 maart 2026, 14 uur | Vlaams Parlement
Delen op
