Tijdens een openbaar onderzoek kan vandaag iedereen, zowel burgers als rechtspersonen, bezwaren indienen tegen een omgevingsvergunning. In het Omgevingsloket bestaat daarbij een expliciete keuzeoptie om dat bezwaar “anoniem en niet ter inzage voor derden” in te dienen. In de praktijk blijkt dat rechtspersonen hier frequent gebruik van maken. Die praktijk ondergraaft volgens Vlaams parlementslid Lydia Peeters (Anders.) de transparantie, het recht van verdediging én elke vorm van constructieve dialoog in vergunningsprocedures. “Burgers en ondernemers die willen bouwen, moeten zekerheid hebben en zich kunnen verdedigen”, aldus Lydia Peeters.
Waar anonimiteit voor individuele burgers soms te verdedigen valt om privacyredenen, is dat voor organisaties – zeker wanneer ze structureel subsidies ontvangen – veel minder evident. Toch kunnen net die organisaties vandaag quasi standaard anoniem bezwaar indienen, zonder dat de aanvrager weet wie tegenover hem staat. Aanvragers kunnen wel de inhoud van een bezwaar opvragen, maar niet wie het indient. Dat maakt het onmogelijk om correct te reageren, om belangen af te wegen of om in dialoog te gaan.
Vlaams Parlementslid Lydia Peeters kaartte het probleem aan bij bevoegd minister Brouns. De Vlaamse regering maakte immers de belofte om procedures efficiënter, evenwichtiger en oplossingsgerichter te maken. Anonimiteit werkt die doelstelling net tegen. Zo stelt de Gemengde Commissie, die aangesteld is om aanbevelingen te doen over het vergunningenbeleid, expliciet voor om anonieme bezwaren in het Omgevingsloket niet langer standaard toe te laten, net omdat anonimiteit een echte dialoog onmogelijk maakt. Volgens de commissie kan het worden toegestaan wanneer de bezwaarindiener gemotiveerd aantoont dat bekendmaking van zijn identiteit zijn belangen ernstig zou schaden. Ook pleit de commissie ervoor om bezwaren automatisch zichtbaar te maken voor de aanvrager, zonder extra procedures via openbaarheid van bestuur. Net zoals bij de andere aanbevelingen van de commissie, belooft minister Brouns actie, maar blijft het wederom wachten tot die beloftes ingelost worden.
Vlaams Parlementslid Lydia Peeters. “Wie vandaag iets wil bouwen of ondernemen in Vlaanderen, botst niet alleen op regels en procedures, maar ook op tegenstanders die zich niet bekend willen maken. Dat is onaanvaardbaar en holt de rechtszekerheid uit. Burgers en ondernemers die willen bouwen, moeten zich kunnen verdedigen. De Vlaamse regering moet stoppen met treuzelen en eindelijk actie ondernemen.”
Zie het verslag van de vraag om uitleg: Commissie voor Leefmilieu, Natuur en Ruimtelijke Ordening dinsdag 10 februari 2026, 14 uur | Vlaams Parlement
Delen op