De Vlaamse Regering stuurt steeds nadrukkelijker aan op een woonbeleid dat vrijwel uitsluitend inzet op verdichting in kernen, terwijl bouwen op eigen grond almaar moeilijker wordt. Slechts 8.200 hectare van de 42.000 onbenutte bouwpercelen wordt nog als geschikt beschouwd voor bebouwing, en dan bij voorkeur voor sociale woningbouw. Tegelijk weten we dat 30.000 hectare aan harde bestemmingen wordt geschrapt. Ook het principe van wonen in eigendom komt steeds meer onder druk te staan. Voor Vlaams Parlementslid Lydia Peeters (Anders.) is dat een gevaarlijke evolutie die niet alleen wonen onbetaalbaar dreigt te maken, maar ook raakt aan de vrijheid van de Vlaming om zelf te bepalen waar en hoe hij wil wonen. “De bouwshift dreigt een bouwstop te worden, waarbij mensen niet alleen hun kansen, maar ook hun eigendom zien verdwijnen.”
Voor veel Vlamingen wordt het vandaag steeds moeilijker om een betaalbare woning te vinden. Jongeren stellen hun plannen uit, gezinnen botsen op stijgende prijzen en de middenklasse dreigt uit de markt te worden geduwd. Wonen is nochtans geen luxe, maar een basisbehoefte. En vooral: het is ook een fundamentele vrijheid om zelf te kiezen waar en hoe je wil wonen. Net daar wringt het schoentje. Nieuwe woningen moeten volgens de huidige visie in de eerste plaats binnen het bestaande bebouwde weefsel worden gerealiseerd. Goed gelegen onbebouwde percelen worden pas in tweede instantie bekeken, en dan nog prioritair voor sociale woningbouw of specifieke doelgroepen. Voor de brede groep Vlamingen blijft er steeds minder ruimte over.
Zowel in de conclusies van de taskforce wonen-ruimte als in de ambitienota van de Vlaamse Bouwmeester ligt de nadruk sterk op verdichting en transformatie van het bestaande bebouwde weefsel. Alternatieve woonmodellen zoals coöperatief wonen of erfpacht worden naar voren geschoven, terwijl klassieke eigendom steeds meer onder druk komt te staan. De Vlaming die droomt van een eigen woning op een eigen stuk grond, dreigt daarbij steeds vaker uit de boot te vallen.
De cijfers maken dat concreet. 30.000 hectare van de 46.000 hectare aan harde bestemmingen (o.a. voor wonen, bedrijven, recreatie) wil de Vlaamse Regering schrappen ten gunste van natuur en landbouw. Van de 42.000 hectare potentieel te bebouwen bouwgronden wordt na screening door de taskforce Wonen-Ruimte slechts 8.200 hectare als ‘goed gelegen’ beschouwd. Bijna 34.000 bouwpercelen worden dus ingedeeld als ‘slecht gelegen’, met alle gevolgen van dien.
Volgens Vlaams Parlementslid Lydia Peeters (Anders.) is dit een bijzonder verontrustende evolutie. Achter die percelen zitten mensen. Mensen die jarenlang gespaard hebben voor een bouwgrond, die plannen hebben voor hun gezin en die rekenen op die investering. Wanneer de overheid dan beslist dat die grond plots niet meer ontwikkeld kan worden, is dat niet zomaar een beleidskeuze. Dat is een directe aantasting van het eigendomsrecht. Zonder rechtszekerheid en correcte compensatie ondergraaft dit het vertrouwen van burgers in de overheid.
Bovendien blijft het hele verhaal van verdichting grotendeels theoretisch. Men spreekt over een potentieel van bijna 700.000 woningen via verdichting, maar in de praktijk botsen projecten op lokale regels, negatieve adviezen, beroepsprocedures en maatschappelijk verzet. Het is vandaag al moeilijk om iets vergund te krijgen. Een woonbeleid bouwen op zulke onzekerheden is bijzonder risicovol. Terwijl het aanbod bewust wordt beperkt, is er geen garantie dat de alternatieven effectief gerealiseerd kunnen worden. Het gevolg laat zich raden: nog meer schaarste, nog hogere prijzen en nog minder kansen voor wie wil bouwen.
Voor Peeters moet het beleid dringend terugkeren naar realisme en respect voor de burger. Verdichting en kernversterking zijn nodig, maar mogen geen dogma worden. Ook bouwen buiten de kernen moet mogelijk blijven op goed gelegen gronden. En vooral: mensen moeten opnieuw de vrijheid krijgen om zelf keuzes te maken over hun woning.
Vlaams Parlementslid Lydia Peeters (Anders.):“Je krijgt vandaag niet alleen geen twee bakstenen meer op elkaar, je mag binnenkort ook zelf niet meer kiezen waar je wil wonen. Als we zonder duidelijke rechtszekerheid bouwgronden blokkeren, treffen we eigenaars overal in Vlaanderen en creëren we bewust schaarste. Dat is geen bouwshift, maar een bouwstop. De Vlaming verliest twee keer: zijn eigendom én zijn recht op betaalbaar wonen. Alternatieve woonmodellen kunnen bestaan, maar ze mogen nooit een excuus zijn om de droom van een eigen woning af te nemen. Die baksteen in de maag zit diep en die laat zich niet zomaar wegregelen.”
De vragen om uitleg van Lydia Peeters hierover vind je via:
Delen op
