De Vlaamse Regering kondigde recent een vereenvoudiging aan via het vrijstellingenbesluit voor onder meer warmtepompen. In de praktijk blijkt die vereenvoudiging volgens Vlaams Parlementslid Lydia Peeters (Anders.) echter een lege doos. “‘In theorie is er een vrijstelling voor warmtepompen, maar in de praktijk zijn er heel wat regels en voorwaarden. Vereenvoudiging moet voelbaar zijn op het terrein. Als mensen nog altijd niet duidelijk weten wat mag en wat moet, dan hebben we het doel compleet gemist.”
Met de aanpassing van het vrijstellingenbesluit, die op 1 maart 2026 in werking trad, wilde minister Jo Brouns komaf maken met onduidelijke en onnodige regels en zorgen voor meer eenvoud en snelheid in het omgevingsbeleid. Maar op het terrein blijkt daar weinig van.
Zo verspreidde het Departement Omgeving recent nog een uitgebreide leidraad van meer dan 30 pagina’s over de plaatsing van warmtepompen en airco-installaties. Die moet duidelijkheid scheppen, maar toont net aan hoe complex de regelgeving vandaag is.
Hoewel voor de plaatsing van warmtepompen onder bepaalde voorwaarden geen stedenbouwkundige vergunning meer nodig is, blijven er via milieuwetgeving belangrijke verplichtingen bestaan. Zo vallen installaties vanaf 5 kW onder de VLAREM-regelgeving en zijn ze meldingsplichtig. Aangezien veel residentiële installaties die drempel overschrijden, is er voor burgers in de praktijk nauwelijks sprake van een echte vrijstelling.
Volgens Lydia Peeters illustreert dit een structureel probleem in het beleid van de Vlaamse regering. Regels worden in één kader versoepeld, maar blijven tegelijk bestaan in andere regelgeving. Voor de burger maakt dat weinig verschil: de administratieve last verdwijnt niet, ze verschuift en wordt vaak nog minder transparant.
Daarbovenop komt nog een extra laag van richtlijnen en codes van goede praktijk. Hoewel die formeel niet bindend zijn, worden ze in de praktijk wel gebruikt door administraties en in bezwaarprocedures. Ze krijgen zo een quasi-verplicht karakter, zonder de nodige juridische duidelijkheid.
Voor Anders. moet vereenvoudiging voelbaar zijn op het terrein. Minder regels betekent ook écht minder verplichtingen en meer duidelijkheid voor wie wil investeren in duurzame oplossingen zoals warmtepompen.
Lydia Peeters: “Wat als vereenvoudiging wordt voorgesteld, is in werkelijkheid schijnderegulering. Wie een warmtepomp wil plaatsen, moet zich nog altijd door een kluwen van regels werken. Vergunning of melding, stedenbouw of milieu, en daarbovenop nog richtlijnen die nergens echt verankerd zijn. Dat is geen vereenvoudiging, dat is verwarring organiseren.”
Daarom vraagt Lydia Peeters dat de minister werk maakt van echte vereenvoudiging, met duidelijke en coherente regels. Alleen zo kan de energietransitie versnellen en krijgen burgers de rechtszekerheid die ze nodig hebben.
Het volledige verslag van de vraag om uitleg van Lydia Peeters kan je hier bekijken.
Delen op
